kalib9

រឿងពិត ៨​ យ៉ាង ដែលគ្រប់គ្នាមិនសូវដឹងអំពីជីវិតរបស់អធិរាជដ៏ល្បីល្បាញជាងគេលើលោក

នៅដើមសតវត្សទី១៣ ប្រវត្តិសាស្រ្តអ្នកចម្បាំងដ៏ល្បីល្បាញ និងត្រូវបានចាត់ទុកថាកាចសាហាវមួយរូបបានចាប់ផ្តើមឡើងនៅលើទឹកដីលាត សន្ធឹងដ៏មហាសាលពីជ្រោយទ្វីបអាស៊ី រហូតដល់អឺរ៉ុប ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្នាស្គាល់ គឺអធិរាជ ហ្សង់ហ្សីសខាន (Genghis Khan) របស់ម៉ុងកូល។

ដោយកិត្តិនាមជាមេដឹកនាំទ័ព និងជាអធិរាជដ៏វៃឆ្លាត និងមានអំណាចមហាសាលនេះហើយ ថ្ងៃនេះយើងនឹងលើកយកចំណុចពិសេសមួយចំនួន របស់ហ្សង់ហ្សីសខាន ដែលមិនសូវមានអ្នកបានដឹង៖

១. «ហ្សង់ហ្សីស» មិនមែនជាឈ្មោះពិតនោះទេ

ដោយសារជាមេទ័ពអង់អាចមួយរូបរបស់ពួកម៉ុងកូល ឈ្មោះថា «ហ្សង់ហ្សីស» នេះគ្រាន់តែជាព្រះកិត្តិនាមមួយ ដែលអាចមានន័យថាមេដឹកនាំសកលលោក ឬមេដឹកនាំកំពូលប៉ុណ្ណោះ រីឯឈ្មោះ «ខាន» គឺជាព្រះកិតិ្តនាមសម្រាប់អ្នកដឹកនាំ ឬមេទ័ពប៉ុននោះ។ ប្រភពខ្លះបញ្ជាក់ថា គាត់មានព្រះនាមពីកំណើតថា «Temujin» ដែលមានន័យថាដែក ឬជាងដែកប៉ុននោះ។

២. ជីវិតរងទុក្ខតាំងពីក្មេង

កាលពីកុមារភាព គាត់គ្រាន់ជាក្មេងម្នាក់ដែលរស់នៅយ៉ាងវេទនាតាមជើងភ្នំចំណោតក្នុងទឹកដីម៉ុងកូល ប៉ុននោះ។ ប្រភពមួយចំនួនបញ្ជាក់ថា ពួកជនជាតិ Tatars ដែលជាសត្រូវពួកម៉ុងកូល បានសម្លាប់ឪពុករបស់គាត់តាំងពីគាត់មានអាយុ ៩ ឆ្នាំ ហើយពួកកុលសម្ព័ន្ធរបស់កុមារកម្សត់នេះ បានដេញគ្រួសាររបស់គេឱ្យចេញមករស់នៅតែលតោលតែឯងទៀត។ ក្រោយមកទៀត គាត់បានក្លាយទៅជាទាសករបម្រើឱ្យពួកកុលសម្ព័ន្ធផ្សេង មុននឹងអាចរត់ចេញ និងតស៊ូរហូតក្លាយជាមេដឹកនាំ និងមេទ័ពដ៏ខ្លាំងក្លាមួយរូប។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១២០៦ គាត់ចាប់ផ្តើមបង្រួបបង្រួមកុលសម្ព័ន្ធម៉ុងកូលទាំងអស់ ហើយចាប់ផ្តើមឈ្លានពានកុលសម្ព័ន្ធដទៃ រហូតវាតទីដល់អឺរ៉ុបទៀតផង។

៣. គ្មានឯកសារកំណត់ពីភិនភាគគាត់ច្បាស់លាស់ទេ

បើទោះគេឃើញមានរូបគំនូររបស់គាត់ ដែលតែងតែត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅក៏ដោយ ក៏គ្មានប្រភពឯកសារជារូបចំលាក់ ឬឯកសារសរសេរណាជាក់លាក់ ដែលអាចកំណត់ពីភិនភាគពិតរបស់គាត់ឡើយ។

៤. មេទ័ពជំនិតរបស់គាត់ គឺសុទ្ធជាអតីតសត្រូវ

ជាមនុស្សម្នាក់ដែលចេះមើលឃើញពីសមត្ថភាព គាត់តែងតែផ្តល់ការទុកចិត្ត មុខតំណែង ដល់អ្នកដែលមានសមត្ថភាព ថ្វីដៃ ជាជាងសែស្រឡាយ គ្រួសារ។ លើសពីនោះទៀត គាត់ ហ៊ានផ្តល់ឱកាសដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា បើទោះជាធ្លាប់ជាសត្រូវនឹងគ្នាក៏ដោយ។ ជាក់ស្តែង បទពិសោធន៏ពិតមួយ ក្នុងចំណោមសង្រ្គាមជាច្រើននោះ គឺការប្រយុទ្ធជាមួយពួកកុលសម្ព័ន្ធសត្រូវ Taijust Tribe អធិរាជ ហ្សង់ហ្សីសខាន ត្រូវព្រួញសត្រូវ ហៀបនឹងស្លាប់ទៅហើយ ប៉ុន្តែចុងក្រោយអាចវាយបំបែកសត្រូវបានសម្រេច ហើយក្រោយមកបានតែងតាំងកូនទាហានដែលបាញ់ព្រួញនោះ ក្លាយជាមេទ័ពម្នាក់ដោយយោងទៅលើសមត្ថភាពអស្ចារ្យរបស់គេ។

៥. គាត់សម្លាប់មនុស្សមិនតិចជាង ៤០ លាននាក់នោះទេ

ពិតណាស់ បើទោះជាមិនដឹងពីចំនួនជាក់លាក់អំពីជនរងគ្រោះក្នុងការឈ្លានពានដ៏មហាសម្បើមរបស់អធិរាជ ហ្សង់ហ្សីសខានក៏ដោយ អ្នកប្រវត្តិសាស្រ្តជាច្រើនរំពឹងថាអាចមានមនុស្សជាង៤០ លាននាក់ដែលត្រូវរងគ្រោះ អំពីការឈ្លានពាននោះ ដែលរួមមានទាំងប្រជាជនស្លូតត្រង់ នារី កុមារ និងទាហានជាច្រើនទៀត។ បើតាមការធ្វើស្ថិតិប្រជាជន ដោយផ្អែកលើប្រវត្តិសាស្រ្ត គេអាចសន្មតថាគ្រាន់តែជនជាតិចិន ដែលស្លាប់ពីសម្លាប់រង្គាល និងឈ្លានពានរបស់ម៉ុងកូល មានមិនតិចជាង១០លាននាក់នោះទេ។ តាមការប៉ានស្មាន ការឈ្លានពានរបស់ម៉ុងកូល កាត់បន្ថយចំនួនប្រជាជនពិភពលោកជាង ១១ ភាគរយកាលពីជំនាន់នោះ។

៦. អធិរាជហ្សង់ហ្សីសខាន មិនធ្វើទុក្ខបុកម្នេញសាសនាលើពួកចាញ់សង្រ្គាមទេ

គ្រប់គ្រងលើសន្ធឹងទឹកដីដ៏ល្វឹងល្វើយ គាត់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមេដឹកនាំដែលមានការអត់អោនចំពោះសាសនាផ្សេងៗ ដែលខុសពីខ្លួន ដែលនេះដោយសារតែគាត់យល់ថា រដ្ឋចំណុះទាំងឡាយរបស់ម៉ុងកូលដែលមានសាសនា ប្រពៃណី ខុសគ្នានិងមិនងាយបះបោរឡើយប្រសិនបើពួកគេអាចនៅប្រតិបត្តិ គោរពជំនឿ សាសនា សង្គម របស់ខ្លួនបានដូចដើមនោះ។

៧. ទីតាំងចុងក្រោយរបស់អធិរាជ

ទោះជាមានស្នាដៃ និងកេរ្តិ៏ឈ្មោះបន្សល់ទុកធំធេង ជាប្រវត្តិសាស្រ្តយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្វីដែលគេចាប់អារម្មណ៏អំពីបុរសខ្លាំងម្នាក់នេះ គឺថាតើជីវិតចុងក្រោយរបស់គាត់មានលក្ខណៈយ៉ាងណាដែរ។ ប្រភពឯកសារខ្លះនិយាយថា អធិរាជកំពូលនេះបានសោយទីវង្គតនៅឆ្នាំ ១២២៧ ដោយការធ្លាក់របស់លើខ្នង សេះ ហើយប្រភពឯកសារខ្លះទៀត លើកឡើងផ្សេងទៀតថាគាត់សោយទីវង្គតដោយជម្ងឺគ្រុនឈាម ខ្លះទៀតថាដោយសារតែត្រូវព្រួញសត្រូវ ចំណែកឯប្រភពខ្លះទៀតថាអធិរាជនេះត្រូវបានធ្វើលួចធ្វើឃាតពេល កំពុងផ្ទំជាមួយស្រីស្នំរបស់ខ្លួន។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គេមិនដឹងពីការស្លាប់ពិតប្រាកដ និងទីតាំងបញ្ចុះធាតុរបស់កំពូលអធិរាជនេះនោះទេ។

៨. ពួកសូវៀតព្យាយាមលុបបំបាត់កេរ្តិ៏ដំណែររបស់ហ្សង់ហ្សីសខាន

ហ្សង់ហ្សីសខាន ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាវីរបុរសជាតិ និងជាបិតារបស់ប្រជាជាតិម៉ុងកូលទាំងមូល ប៉ុន្តែក្នុងជំនាន់ដែលត្រូវគ្រប់គ្រងដោយសហភាពសូវៀត ប្រវត្តិសាស្រ្តទាក់ទងនឹងអធិរាជហ្សង់ហ្សីសខាន ត្រូវបានសហភាពសូវៀតព្យាយាមលុប បំបំាងចោលស្ទើរទាំងស្រុងនូវការសិក្សា ការដឹងលឺ អំពីកេរ្តិ៏ដំណែរ និងភាពអស្ចារ្យរន្ទឺរបស់អធិរាជហ្សង់ហ្សីសខានពីប្រជាជនម៉ុងកូលទូទៅទាំងអស់។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីទទួលបាន ឯករាជ្យពីសហភាពសូវៀត អធិរាជហ្សង់ហ្សីសខាន ត្រូវបានគេចាត់ទុកជាវីរបុរសជាតិម៉ុងកូលសាជាថ្មីឡើងវិញ។

សូមចែករំលែកអោយគ្រប់គ្នាបានឃើញផង! សូមអរគុណ!

ដោយ៖ ចំរើន

ប្រភព៖ https://www.history.com/news/history-lists/10-things-you-may-not-know-about-genghis-khan